Ермаков Д. Н.
Научная станция Российской академии наук в г. Бишкеке, г. Бишкек, Кыргызстан
МЕТОДЫ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ВЫСОКОСКОРОСТНЫХ ГНСС-ПРИЁМНИКОВ В СЕЙСМОЛОГИИ
В обзорной статье рассмотрены методы использования высокоскоростных ГНСС-приёмников (1-50 Гц) в сейсмологии и геодинамике сейсмоактивных регионов. Показано, что комплексное использование сейсмометров и ГНСС-приёмников может дополнить данные, полученные при регистрации сильных землетрясений. Приведены примеры Учтурфанского (2024), Измитского (1999), Норчи (2016), Непальского (2015), Ильяпельского (2015) землетрясений и индуцированной сейсмичности в Польше. Обсуждены методы обработки RTDD, KPPP, TDCP и вариометрический подход, а также комплексное использование систем позиционирования (GPS+ГЛОНАСС, Galileo+GPS, GPS+BeiDou), снижающие шум и повышающие точность координат. Показаны перспективы использования машинного обучения и низкобюджетных автономных станций. Также отмечены ограничения метода из-за малой плотности сети наблюдений, порога магнитуды (>5 Mw), задержка регистрации P-волн.
СЕЙСМОЛОГИЯДА ЖОГУРКУ ЫЛДАМДЫКТАГЫ ГНСС-КАБЫЛДАГЫЧТАРДЫ КОЛДОНУУ ЫКМАЛАРЫ
Обзордук макалада сейсмологияда жана сейсмоактивдүү региондордун геодинамикасында жогорку ылдамдыктагы ГНСС-кабылдагычтарды (1–50 Гц) колдонуу ыкмалары каралды. ГНСС-кабылдагычтарды жана сейсмометрлерди комплекстүү колдонуу күчтүү жер титирөөлөрдө алынган маалыматтарды толуктай алары көрсөтүлдү. Учтурфан (2024), Измит (1999), Норчи (2016), Непал (2015), Ильяпель (2015) жер титирөөлөрү жана Польшадагы индукцияланган сейсмикалык активдүүлүк мисалдары келтирилди. RTDD, KPPP, TDCP иштетүү ыкмалары жана вариометриялык мамиле, ошондой эле позициялоо системаларын комплекстүү колдонуу (GPS+ГЛОНАСС, Galileo+GPS, GPS+BeiDou) талкууланды; алар ызы-чууну азайтып, координаттардын тактыгын жогорулатат. Машиналык окутууну жана аз бюджеттүү автономдуу станцияларды колдонуунун келечеги көрсөтүлдү. Ошондой эле байкоо тармагынын аз тыгыздыгы, магнитуда босогосу (>5 Mw), P-толкундарын каттоонун кечигүүсү себебинен ыкманын чектөөлөрү белгиленди.
METHODS OF USING HIGH-RATE GNSS RECEIVERS IN SEISMOLOGY
The review article examines methods of using high-rate GNSS receivers (1–50 Hz) in seismology and geodynamics of seismically active regions. It was shown that the integrated use of GNSS receivers and seismometers can extent database obtained during strong earthquakes. Examples are given for the Uqturpan (2024), Izmit (1999), Norcia (2016), Nepal (2015), and Illapel (2015) earthquakes and induced seismicity in Poland. Processing methods RTDD, KPPP, TDCP and the variometric approach are discussed, as well as the integrated use of positioning systems (GPS+GLONASS, Galileo+GPS, GPS+BeiDou), which reduce noise and increase coordinate accuracy. Prospects for the use of machine learning and low-cost autonomous stations are shown. Limitations of the method are also noted due to the low density of the observation network, magnitude threshold (>5 Mw), and delay in recording P-waves.